
WNĘTRZA BELWEDERSKIE JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO
W Muzeum Wnętrz w Otwocku Wielkim znajdują się dwa pokoje, w których urządzono gabinet i salon Józefa Piłsudskiego, wyposażając je sprzętami stanowiącymi przedwojenne umeblowanie Belwederu, z czasów rezydentury Marszałka w latach 1926 – 1935. Meble i inne sprzęty tu zgromadzone należą do zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie, którego oddziałem jest otwockie muzeum. Gabinet i salon odtworzono na podstawie ocalałych w Archiwum Dokumentacji Mechanicznej w Warszawie zdjęć archiwalnych.
W dwudziestoleciu międzywojennym opiekę nad gmachami rządowymi sprawowała instytucja o nazwie Zarząd Gmachów Reprezentacyjnych przy Ministerstwie Robót Publicznych. Do jej budynków należały m.in. Zamek Królewski, Łazienki i Belweder. Sprzęty wyposażające je były wcześniej własnością rezydujących tu królów polskich, po nich carów rosyjskich, a po odzyskaniu przez Polskę niepodległości od 1920 roku Państwowych Zbiorów Sztuki przy do Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Meble te z uwagi na swą wartość zabytkową, artystyczną lub reprezentacyjną były zarówno obiektami muzealnymi, jak również wyposażały gabinety w instytucjach państwowych. Stąd wybrano je do ugarnirowania pokoi, w których zamieszkiwali prezydenci RP, a następnie Marszałek. Po jego śmierci w 1935 roku w Belwederze utworzono Muzeum im. Józefa Piłsudskiego, a meble i inne sprzęty przeszły na jego stan (niestety w piwnicach belwederskich powstała tylko izba pamięci gromadząca pamiątki po Piłsudskim). Wybuchu II wojny światowej spowodował zamknięcie muzeum. Część zbiorów wywieziono do instytutów Piłsudskiego w Londynie i Nowym Jorku, resztę zdeponowano w Muzeum Narodowym w Warszawie.
Dzięki zachowanych na meblach nalepkom i stemplom, można odtworzyć ich jeszcze wcześniejszą historię. Kiedy w 1915 roku za sprawą Aleksandra I utworzono podległe carskiej jurysdykcji Królestwo Polskie (na kongresie wiedeńskim), na terenie Warszawy powołano Zarząd Pałaców Carskich zajmujący się wyposażeniem rezydencji carskich. Meble i inne sprzęty, które stanowiły ich wyposażenie stemplowano wspólnym znakiem C.Д (Rezydencje Carskie) oraz dodatkowo, kiedy wstępował na tron nowy car. Wypalono na ich konstrukcjach ukoronowane litery AI - Aleksander I, panujący na tronie w latach 1815 - 1825, MI - Mikołaj I - 1825 - 1855, czy wreszcie AII - Aleksander II - sprawujący władzę w latach 1855 - 1881, często z otoku z napisem ВАР.ИМПЕР. ДВОРЦЫ (Warszawa.Carskie.Rezydencje) Na sprzętach tych znaleźć można ponadto wypalone już w dwudziestoleciu międzywojennym (od 1920 r.) oznaczenie polskiego odpowiednika carskiej instytucji - Gmachy Reprezentacyjne Rzeczpospolitej Polskiej zapisywane symbolem GRRP/Warszawa otaczającym orła, a także znaki poszczególnych siedzib, m.in. Belweder – B czy ŁKB/1919 (Łazienki Królewskie Belweder), czy wreszcie mosiężną tabliczkę depozytową Muzeum J. Piłsudskiego w Belwederze.
Dzięki tym znakom możemy nie tylko dowiedzieć się więcej o tym do jakich zbiorów należał mebel, ale także wspomóc się w datowaniu jego powstania. Czasem wnioski bywają zaskakujące, kiedy na meblu określanym na ok. 1830 – 1835, znajdujemy znak MI - sugerujący, że meble był już, np. w Belwederze w momencie przejmowania rezydencji przez Mikołaja I w roku 1825 i że jest jednym z pierwszych przykładów tego stylu na terenie Polski.
W polskich zbiorach mało jest mebli o znanym pochodzeniu, takich, których losy możne prześledzić tak dokładnie, jak meble po Piłsudskim. Tym bardziej cenny jest dla nas prezentowany zbiór.
Rada Ministrów w lipcu 1926 roku włączyła Belweder do zespołu gmachów rządowych i wyznaczyła go na rezydencję Marszałka. Zajął on wraz z rodziną pierwsze piętro oraz prawe skrzydło pałacu. W pozostałych pomieszczeniach zorganizowano sale reprezentacyjne oraz pokoje gościnne. Wydaje się, że wnętrz w pokojach belwederskich nie meblowano specjalnie dla Piłsudskiego, a jedynie ustawiono już zastane w taki sposób, aby można z nich było wygodnie korzystać. Belweder posiadał dość skromne wyposażenie. A meble tu wykorzystywane zostały zestawione dość przypadkowo. Obok tradycyjnych sprzętów XIX wiecznych (biedermeierowskie łóżko), pojawiają się typowe dla nowoczesnego stylu art deco (skórzane fotele klubowe).
W zaaranżowanym w muzeum otwockim gabinecie i salonie Piłsudskiego, eksponowane meble ustawiono w sposób nie do końca odpowiadający ich pierwotnemu położeniu. Postępowanie takie wymusiła nie tylko zastana architektura pałacu, ale również brak kompletnie zachowanych elementów wnętrz. Dlatego też z kilku znanych z materiałów archiwalnych pomieszczeń, udało się nam umeblować zaledwie dwa. Staraliśmy się jednakże oddać w miarę możliwości ducha tych wnętrz i czasów.
Meble specjalnie dla celów ekspozycji w pałacu otwockim przeszły w 2005 roku w muzealnych pracowniach konserwacji gruntowne prace renowacyjne, podczas których wymieniono materiały obiciowe, uzupełniono brakujące elementy, oczyszczono powierzchnie i je ponownie zapoliturowano.






